श्री शिव अष्टोत्तर शतनामावली

ये भगवान शिव के 108 पवित्र नाम हैं। हर नाम उनकी करुणा, उनकी शक्ति या उनकी किसी प्रसिद्ध कथा का वर्णन करता है। भक्त एक-एक नाम बोलते हुए शिवलिंग पर बेलपत्र, जल या फूल चढ़ाते हैं। भक्त मानते हैं कि श्रद्धा से इनका जप करने से मन को शांति और शिवजी की कृपा मिलती है।

कब जपें: किसी भी दिन, सुबह या संध्या के समय सबसे अच्छा। सोमवार, प्रदोष, मासिक शिवरात्रि, महाशिवरात्रि और सावन के महीने में इसका पाठ विशेष रूप से किया जाता है।

108 नाम

1. ॐ शिवाय नमःOm Shivaya Namah — कल्याण के स्वरूप

2. ॐ महेश्वराय नमःOm Maheshvaraya Namah — महान ईश्वर

3. ॐ शम्भवे नमःOm Shambhave Namah — सुख और आनंद देने वाले

4. ॐ पिनाकिने नमःOm Pinakine Namah — पिनाक धनुष धारण करने वाले

5. ॐ शशिशेखराय नमःOm Shashishekharaya Namah — सिर पर चंद्रमा धारण करने वाले

6. ॐ वामदेवाय नमःOm Vamadevaya Namah — सुंदर और कृपालु देव

7. ॐ विरूपाक्षाय नमःOm Virupakshaya Namah — विलक्षण तीन नेत्रों वाले

8. ॐ कपर्दिने नमःOm Kapardine Namah — घनी जटाओं वाले

9. ॐ नीललोहिताय नमःOm Nilalohitaya Namah — नील और लाल वर्ण वाले

10. ॐ शङ्कराय नमःOm Shankaraya Namah — कल्याण करने वाले

11. ॐ शूलपाणये नमःOm Shulapanaye Namah — हाथ में त्रिशूल धारण करने वाले

12. ॐ खट्वाङ्गिने नमःOm Khatvangine Namah — खट्वांग धारण करने वाले

13. ॐ विष्णुवल्लभाय नमःOm Vishnuvallabhaya Namah — भगवान विष्णु के प्रिय

14. ॐ शिपिविष्टाय नमःOm Shipivishtaya Namah — तेज की किरणों से व्याप्त

15. ॐ अम्बिकानाथाय नमःOm Ambikanathaya Namah — माता अम्बिका के स्वामी

16. ॐ श्रीकण्ठाय नमःOm Shrikanthaya Namah — शोभा से भरे कंठ वाले

17. ॐ भक्तवत्सलाय नमःOm Bhaktavatsalaya Namah — भक्तों पर स्नेह रखने वाले

18. ॐ भवाय नमःOm Bhavaya Namah — संसार के मूल, भव स्वरूप

19. ॐ शर्वाय नमःOm Sharvaya Namah — सब कष्टों का नाश करने वाले

20. ॐ त्रिलोकेशाय नमःOm Trilokeshaya Namah — तीनों लोकों के स्वामी

21. ॐ शितिकण्ठाय नमःOm Shitikanthaya Namah — नीले कंठ वाले

22. ॐ शिवाप्रियाय नमःOm Shivapriyaya Namah — माता शिवा अर्थात् पार्वती के प्रिय

23. ॐ उग्राय नमःOm Ugraya Namah — प्रचंड शक्ति वाले

24. ॐ कपालिने नमःOm Kapaline Namah — कपाल धारण करने वाले

25. ॐ कामारये नमःOm Kamaraye Namah — कामदेव के शत्रु

26. ॐ अन्धकासुरसूदनाय नमःOm Andhakasurasudanaya Namah — अंधकासुर का वध करने वाले

27. ॐ गङ्गाधराय नमःOm Gangadharaya Namah — गंगा को धारण करने वाले

28. ॐ ललाटाक्षाय नमःOm Lalatakshaya Namah — माथे पर नेत्र वाले

29. ॐ कालकालाय नमःOm Kalakalaya Namah — काल के भी काल

30. ॐ कृपानिधये नमःOm Kripanidhaye Namah — कृपा के भंडार

31. ॐ भीमाय नमःOm Bhimaya Namah — विशाल शक्ति वाले

32. ॐ परशुहस्ताय नमःOm Parashuhastaya Namah — हाथ में फरसा धारण करने वाले

33. ॐ मृगपाणये नमःOm Mrigapanaye Namah — हाथ में मृग धारण करने वाले

34. ॐ जटाधराय नमःOm Jatadharaya Namah — जटा धारण करने वाले

35. ॐ कैलासवासिने नमःOm Kailasavasine Namah — कैलास पर्वत पर निवास करने वाले

36. ॐ कवचिने नमःOm Kavachine Namah — कवच धारण करने वाले

37. ॐ कठोराय नमःOm Kathoraya Namah — दृढ़ और अडिग

38. ॐ त्रिपुरान्तकाय नमःOm Tripurantakaya Namah — त्रिपुर का अंत करने वाले

39. ॐ वृषाङ्काय नमःOm Vrishankaya Namah — वृषभ के चिह्न वाले

40. ॐ वृषभारूढाय नमःOm Vrishabharudhaya Namah — नंदी बैल पर सवार

41. ॐ भस्मोद्धूलितविग्रहाय नमःOm Bhasmoddhulitavigrahaya Namah — शरीर पर भस्म रमाने वाले

42. ॐ सामप्रियाय नमःOm Samapriyaya Namah — सामवेद के गान के प्रेमी

43. ॐ स्वरमयाय नमःOm Svaramayaya Namah — स्वर और नाद के स्वरूप

44. ॐ त्रयीमूर्तये नमःOm Trayimurtaye Namah — तीनों वेदों के स्वरूप

45. ॐ अनीश्वराय नमःOm Anishvaraya Namah — जिनका कोई स्वामी नहीं

46. ॐ सर्वज्ञाय नमःOm Sarvajnaya Namah — सब कुछ जानने वाले

47. ॐ परमात्मने नमःOm Paramatmane Namah — परमात्मा

48. ॐ सोमसूर्याग्निलोचनाय नमःOm Somasuryagnilochanaya Namah — चंद्र, सूर्य और अग्नि रूपी नेत्रों वाले

49. ॐ हविषे नमःOm Havishe Namah — यज्ञ की आहुति के स्वरूप

50. ॐ यज्ञमयाय नमःOm Yajnamayaya Namah — यज्ञ के स्वरूप

51. ॐ सोमाय नमःOm Somaya Namah — उमा सहित, सोम स्वरूप

52. ॐ पञ्चवक्त्राय नमःOm Panchavaktraya Namah — पाँच मुखों वाले

53. ॐ सदाशिवाय नमःOm Sadashivaya Namah — सदा कल्याण करने वाले

54. ॐ विश्वेश्वराय नमःOm Vishveshvaraya Namah — विश्व के ईश्वर

55. ॐ वीरभद्राय नमःOm Virabhadraya Namah — वीर और मंगलकारी वीरभद्र

56. ॐ गणनाथाय नमःOm Gananathaya Namah — गणों के नाथ

57. ॐ प्रजापतये नमःOm Prajapataye Namah — सब प्राणियों के स्वामी

58. ॐ हिरण्यरेतसे नमःOm Hiranyaretase Namah — स्वर्णिम तेज वाले

59. ॐ दुर्धर्षाय नमःOm Durdharshaya Namah — जिन्हें कोई जीत न सके

60. ॐ गिरीशाय नमःOm Gireeshaya Namah — पर्वतों के स्वामी

61. ॐ गिरिशाय नमःOm Girishaya Namah — पर्वत पर निवास करने वाले

62. ॐ अनघाय नमःOm Anaghaya Namah — निष्पाप और पवित्र

63. ॐ भुजङ्गभूषणाय नमःOm Bhujangabhushanaya Namah — सर्पों को आभूषण बनाने वाले

64. ॐ भर्गाय नमःOm Bhargaya Namah — तेजस्वी, प्रकाश स्वरूप

65. ॐ गिरिधन्वने नमःOm Giridhanvane Namah — पर्वत को धनुष बनाने वाले

66. ॐ गिरिप्रियाय नमःOm Giripriyaya Namah — पर्वतों के प्रेमी

67. ॐ कृत्तिवाससे नमःOm Krittivasase Namah — चर्म को वस्त्र रूप में धारण करने वाले

68. ॐ पुरारातये नमःOm Purarataye Namah — त्रिपुर असुरों के शत्रु

69. ॐ भगवते नमःOm Bhagavate Namah — ऐश्वर्य से संपन्न भगवान

70. ॐ प्रमथाधिपाय नमःOm Pramathadhipaya Namah — प्रमथ गणों के अधिपति

71. ॐ मृत्युञ्जयाय नमःOm Mrityunjayaya Namah — मृत्यु को जीतने वाले

72. ॐ सूक्ष्मतनवे नमःOm Sukshmatanave Namah — सूक्ष्म शरीर वाले

73. ॐ जगद्व्यापिने नमःOm Jagadvyapine Namah — पूरे जगत में व्याप्त

74. ॐ जगद्गुरवे नमःOm Jagadgurave Namah — जगत के गुरु

75. ॐ व्योमकेशाय नमःOm Vyomakeshaya Namah — आकाश रूपी केश वाले

76. ॐ महासेनजनकाय नमःOm Mahasenajanakaya Namah — कार्तिकेय अर्थात् महासेन के पिता

77. ॐ चारुविक्रमाय नमःOm Charuvikramaya Namah — सुंदर पराक्रम वाले

78. ॐ रुद्राय नमःOm Rudraya Namah — दुःख दूर करने वाले रुद्र

79. ॐ भूतपतये नमःOm Bhutapataye Namah — सब भूत-प्राणियों के स्वामी

80. ॐ स्थाणवे नमःOm Sthanave Namah — अचल और स्थिर

81. ॐ अहिर्बुध्न्याय नमःOm Ahirbudhnyaya Namah — गहराई के नाग स्वरूप अहिर्बुध्न्य

82. ॐ दिगम्बराय नमःOm Digambaraya Namah — दिशाएँ ही जिनके वस्त्र हैं

83. ॐ अष्टमूर्तये नमःOm Ashtamurtaye Namah — आठ रूपों वाले

84. ॐ अनेकात्मने नमःOm Anekatmane Namah — अनेक रूपों में एक आत्मा

85. ॐ सात्त्विकाय नमःOm Sattvikaya Namah — शुद्ध और शांत स्वभाव वाले

86. ॐ शुद्धविग्रहाय नमःOm Shuddhavigrahaya Namah — पवित्र स्वरूप वाले

87. ॐ शाश्वताय नमःOm Shashvataya Namah — सदा रहने वाले, शाश्वत

88. ॐ खण्डपरशवे नमःOm Khandaparashave Namah — खंडपरशु अर्थात् फरसा धारण करने वाले

89. ॐ अजाय नमःOm Ajaya Namah — अजन्मा

90. ॐ पाशविमोचकाय नमःOm Pashavimochakaya Namah — बंधनों से मुक्त करने वाले

91. ॐ मृडाय नमःOm Mridaya Namah — दयालु, सुख देने वाले

92. ॐ पशुपतये नमःOm Pashupataye Namah — सब जीवों के स्वामी

93. ॐ देवाय नमःOm Devaya Namah — दिव्य देव

94. ॐ महादेवाय नमःOm Mahadevaya Namah — देवों के देव महादेव

95. ॐ अव्ययाय नमःOm Avyayaya Namah — अविनाशी

96. ॐ हरये नमःOm Haraye Namah — कष्ट हरने वाले

97. ॐ पूषदन्तभिदे नमःOm Pushadantabhide Namah — पूषा के दाँत तोड़ने वाले

98. ॐ अव्यग्राय नमःOm Avyagraya Namah — शांत और अविचलित

99. ॐ दक्षाध्वरहराय नमःOm Dakshadhvaraharaya Namah — दक्ष के यज्ञ का विध्वंस करने वाले

100. ॐ हराय नमःOm Haraya Namah — सब कुछ हर लेने वाले हर

101. ॐ भगनेत्रभिदे नमःOm Bhaganetrabhide Namah — भग देवता के नेत्र भेदने वाले

102. ॐ अव्यक्ताय नमःOm Avyaktaya Namah — अव्यक्त, जो दिखाई न दें

103. ॐ सहस्राक्षाय नमःOm Sahasrakshaya Namah — हजार नेत्रों वाले

104. ॐ सहस्रपदे नमःOm Sahasrapade Namah — हजार चरणों वाले

105. ॐ अपवर्गप्रदाय नमःOm Apavargapradaya Namah — मोक्ष देने वाले

106. ॐ अनन्ताय नमःOm Anantaya Namah — अनंत

107. ॐ तारकाय नमःOm Tarakaya Namah — भवसागर से पार लगाने वाले

108. ॐ परमेश्वराय नमःOm Parameshvaraya Namah — परमेश्वर

गणेशशिवविष्णुलक्ष्मीदुर्गाहनुमानकृष्णराम