श्री दुर्गा अष्टोत्तर शतनामावली

ये माँ दुर्गा के 108 नाम हैं, जो विश्वसार तंत्र में भगवान शिव द्वारा माता पार्वती को बताए गए दुर्गा अष्टोत्तर शतनाम स्तोत्र से उसी क्रम में लिए गए हैं। यह स्तोत्र दुर्गा सप्तशती के साथ छपता है और विशेषकर नवरात्रि में घर-घर और मंदिरों में पढ़ा जाता है। हर नाम माँ के किसी रूप को दिखाता है, जो भक्तों के लिए कोमल और ममतामयी है और बुराई के लिए उग्र।

कब जपें: चैत्र और शारदीय नवरात्रि इसका सबसे प्रिय समय है, साथ ही साल भर अष्टमी और मंगलवार या शुक्रवार को भी पढ़ सकते हैं। सुबह या शाम आरती के समय दीपक जलाकर पाठ करें। हर नाम के साथ लाल फूल, कुमकुम या अक्षत चढ़ा सकते हैं।

108 नाम

1. ॐ सत्यै नमःOm Satyai Namah — सती, सदा सत्य पर टिकी

2. ॐ साध्व्यै नमःOm Sadhvyai Namah — साध्वी, पवित्र आचरण वाली

3. ॐ भवप्रीतायै नमःOm Bhavapritayai Namah — भगवान शिव से प्रेम करने वाली

4. ॐ भवान्यै नमःOm Bhavanyai Namah — शिव की अर्धांगिनी भवानी

5. ॐ भवमोचन्यै नमःOm Bhavamochanyai Namah — संसार के बंधन से छुड़ाने वाली

6. ॐ आर्यायै नमःOm Aryayai Namah — श्रेष्ठ और पूजनीय

7. ॐ दुर्गायै नमःOm Durgayai Namah — कठिनाइयों से बचाने वाली दुर्गा

8. ॐ जयायै नमःOm Jayayai Namah — विजय का रूप

9. ॐ आद्यायै नमःOm Adyayai Namah — सबसे पहली, आदि शक्ति

10. ॐ त्रिनेत्रायै नमःOm Trinetrayai Namah — तीन नेत्रों वाली

11. ॐ शूलधारिण्यै नमःOm Shuladharinyai Namah — त्रिशूल धारण करने वाली

12. ॐ पिनाकधारिण्यै नमःOm Pinakadharinyai Namah — पिनाक धनुष धारण करने वाली

13. ॐ चित्रायै नमःOm Chitrayai Namah — अद्भुत, विचित्र रूप वाली

14. ॐ चण्डघण्टायै नमःOm Chandaghantayai Namah — प्रचंड घंटा-नाद करने वाली

15. ॐ महातपायै नमःOm Mahatapayai Namah — महान तपस्या करने वाली

16. ॐ मनसे नमःOm Manase Namah — मन की शक्ति रूप

17. ॐ बुद्ध्यै नमःOm Buddhyai Namah — बुद्धि रूप

18. ॐ अहङ्कारायै नमःOm Ahankarayai Namah — अहंभाव की आधार

19. ॐ चित्तरूपायै नमःOm Chittarupayai Namah — चित्त रूप वाली

20. ॐ चितायै नमःOm Chitayai Namah — चिता रूप, जहाँ सब कुछ विलीन होता है

21. ॐ चित्यै नमःOm Chityai Namah — शुद्ध चेतना

22. ॐ सर्वमन्त्रमय्यै नमःOm Sarvamantramayyai Namah — हर मंत्र में समाई

23. ॐ सत्तायै नमःOm Sattayai Namah — सत्ता, स्वयं अस्तित्व

24. ॐ सत्यानन्दस्वरूपिण्यै नमःOm Satyanandasvarupinyai Namah — सत्य और आनंद स्वरूपा

25. ॐ अनन्तायै नमःOm Anantayai Namah — जिनका कोई अंत नहीं

26. ॐ भाविन्यै नमःOm Bhavinyai Namah — सबको उत्पन्न करने वाली

27. ॐ भाव्यायै नमःOm Bhaavyayai Namah — ध्यान करने योग्य

28. ॐ भव्यायै नमःOm Bhavyayai Namah — कल्याणमयी और भव्य

29. ॐ अभव्यायै नमःOm Abhavyayai Namah — जिनसे बढ़कर कोई भव्य नहीं

30. ॐ सदागत्यै नमःOm Sadagatyai Namah — सदा साथ रहने वाली शरण

31. ॐ शाम्भव्यै नमःOm Shambhavyai Namah — शंभु की प्रिया

32. ॐ देवमात्रे नमःOm Devamatre Namah — देवताओं की माता

33. ॐ चिन्तायै नमःOm Chintayai Namah — चिंतन की शक्ति

34. ॐ रत्नप्रियायै नमःOm Ratnapriyayai Namah — रत्नों को प्रिय मानने वाली

35. ॐ सर्वविद्यायै नमःOm Sarvavidyayai Namah — सब विद्याओं का रूप

36. ॐ दक्षकन्यायै नमःOm Dakshakanyayai Namah — दक्ष प्रजापति की पुत्री

37. ॐ दक्षयज्ञविनाशिन्यै नमःOm Dakshayajnavinashinyai Namah — दक्ष के यज्ञ का विनाश करने वाली

38. ॐ अपर्णायै नमःOm Aparnayai Namah — तप में पत्ते भी न खाने वाली

39. ॐ अनेकवर्णायै नमःOm Anekavarnayai Namah — अनेक रंगों वाली

40. ॐ पाटलायै नमःOm Patalayai Namah — गुलाबी-लाल आभा वाली

41. ॐ पाटलावत्यै नमःOm Patalavatyai Namah — लाल फूलों से सजी

42. ॐ पट्टाम्बरपरीधानायै नमःOm Pattambaraparidhanayai Namah — रेशमी वस्त्र पहनने वाली

43. ॐ कलमञ्जीररञ्जिन्यै नमःOm Kalamanjiraranjinyai Namah — मधुर बजती पायल से प्रसन्न

44. ॐ अमेयविक्रमायै नमःOm Ameyavikramayai Namah — असीम पराक्रम वाली

45. ॐ क्रूरायै नमःOm Krurayai Namah — दुष्टों के लिए कठोर

46. ॐ सुन्दर्यै नमःOm Sundaryai Namah — सुंदर

47. ॐ सुरसुन्दर्यै नमःOm Surasundaryai Namah — देवताओं में भी सबसे सुंदर

48. ॐ वनदुर्गायै नमःOm Vanadurgayai Namah — वनों की रक्षक दुर्गा

49. ॐ मातङ्ग्यै नमःOm Matangyai Namah — मातंगी देवी

50. ॐ मतङ्गमुनिपूजितायै नमःOm Matangamunipujitayai Namah — मतंग मुनि द्वारा पूजित

51. ॐ ब्राह्म्यै नमःOm Brahmyai Namah — ब्रह्मा की शक्ति ब्राह्मी

52. ॐ माहेश्वर्यै नमःOm Maheshvaryai Namah — महेश्वर की शक्ति माहेश्वरी

53. ॐ ऐन्द्र्यै नमःOm Aindryai Namah — इंद्र की शक्ति ऐंद्री

54. ॐ कौमार्यै नमःOm Kaumaryai Namah — कार्तिकेय की शक्ति कौमारी

55. ॐ वैष्णव्यै नमःOm Vaishnavyai Namah — विष्णु की शक्ति वैष्णवी

56. ॐ चामुण्डायै नमःOm Chamundayai Namah — चंड-मुंड को मारने वाली चामुंडा

57. ॐ वाराह्यै नमःOm Varahyai Namah — वराह की शक्ति वाराही

58. ॐ लक्ष्म्यै नमःOm Lakshmyai Namah — सौभाग्य देने वाली लक्ष्मी

59. ॐ पुरुषाकृत्यै नमःOm Purushakrityai Namah — पुरुष रूप भी धारण करने वाली

60. ॐ विमलायै नमःOm Vimalayai Namah — निर्मल, बेदाग़

61. ॐ उत्कर्षिण्यै नमःOm Utkarshinyai Namah — भक्तों को ऊपर उठाने वाली

62. ॐ ज्ञानायै नमःOm Jnanayai Namah — ज्ञान स्वरूपा

63. ॐ क्रियायै नमःOm Kriyayai Namah — कर्म की शक्ति

64. ॐ नित्यायै नमःOm Nityayai Namah — नित्य, सदा रहने वाली

65. ॐ बुद्धिदायै नमःOm Buddhidayai Namah — बुद्धि देने वाली

66. ॐ बहुलायै नमःOm Bahulayai Namah — अनगिनत रूपों में फैली

67. ॐ बहुलप्रेमायै नमःOm Bahulapremayai Namah — अपार प्रेम वाली

68. ॐ सर्ववाहनवाहनायै नमःOm Sarvavahanavahanayai Namah — हर वाहन पर सवार होने वाली

69. ॐ निशुम्भशुम्भहनन्यै नमःOm Nishumbhashumbhahananyai Namah — शुंभ और निशुंभ का वध करने वाली

70. ॐ महिषासुरमर्दिन्यै नमःOm Mahishasuramardinyai Namah — महिषासुर का मर्दन करने वाली

71. ॐ मधुकैटभहन्त्र्यै नमःOm Madhukaitabhahantryai Namah — मधु और कैटभ का अंत करने वाली

72. ॐ चण्डमुण्डविनाशिन्यै नमःOm Chandamundavinashinyai Namah — चंड और मुंड का विनाश करने वाली

73. ॐ सर्वासुरविनाशायै नमःOm Sarvasuravinashayai Namah — सभी असुरों का नाश करने वाली

74. ॐ सर्वदानवघातिन्यै नमःOm Sarvadanavaghatinyai Namah — सभी दानवों को परास्त करने वाली

75. ॐ सर्वशास्त्रमय्यै नमःOm Sarvashastramayyai Namah — सभी शास्त्रों में समाई

76. ॐ सत्यायै नमःOm Satyayai Namah — सत्य का रूप

77. ॐ सर्वास्त्रधारिण्यै नमःOm Sarvastradharinyai Namah — सभी अस्त्र धारण करने वाली

78. ॐ अनेकशस्त्रहस्तायै नमःOm Anekashastrahastayai Namah — हाथों में अनेक शस्त्र लिए

79. ॐ अनेकास्त्रधारिण्यै नमःOm Anekastradharinyai Namah — अनेक अस्त्र धारण करने वाली

80. ॐ कुमार्यै नमःOm Kumaryai Namah — कुमारी कन्या रूप

81. ॐ एककन्यायै नमःOm Ekakanyayai Namah — अद्वितीय कन्या

82. ॐ कैशोर्यै नमःOm Kaishoryai Namah — किशोरी रूप वाली

83. ॐ युवत्यै नमःOm Yuvatyai Namah — युवती रूप वाली

84. ॐ यत्यै नमःOm Yatyai Namah — संन्यासिनी रूप

85. ॐ अप्रौढायै नमःOm Apraudhayai Namah — जो कभी बूढ़ी नहीं होतीं

86. ॐ प्रौढायै नमःOm Praudhayai Namah — परिपक्व, प्रौढ़ रूप

87. ॐ वृद्धमात्रे नमःOm Vriddhamatre Namah — वृद्ध माता रूप

88. ॐ बलप्रदायै नमःOm Balapradayai Namah — बल देने वाली

89. ॐ महोदर्यै नमःOm Mahodaryai Namah — जिनके उदर में ब्रह्मांड समाया है

90. ॐ मुक्तकेश्यै नमःOm Muktakeshyai Namah — खुले केशों वाली

91. ॐ घोररूपायै नमःOm Ghorarupayai Namah — भयंकर रूप वाली

92. ॐ महाबलायै नमःOm Mahabalayai Namah — महान बल वाली

93. ॐ अग्निज्वालायै नमःOm Agnijvalayai Namah — अग्नि की लपट जैसी तेजस्वी

94. ॐ रौद्रमुख्यै नमःOm Raudramukhyai Namah — उग्र मुख वाली

95. ॐ कालरात्र्यै नमःOm Kalaratryai Namah — कालरात्रि स्वरूपा

96. ॐ तपस्विन्यै नमःOm Tapasvinyai Namah — तपस्विनी

97. ॐ नारायण्यै नमःOm Narayanyai Namah — नारायण की शक्ति नारायणी

98. ॐ भद्रकाल्यै नमःOm Bhadrakalyai Namah — कल्याण करने वाली काली

99. ॐ विष्णुमायायै नमःOm Vishnumayayai Namah — भगवान विष्णु की माया शक्ति

100. ॐ जलोदर्यै नमःOm Jalodaryai Namah — जल को अपने भीतर धारण करने वाली

101. ॐ शिवदूत्यै नमःOm Shivadutyai Namah — शिव को अपना दूत बनाने वाली

102. ॐ कराल्यै नमःOm Karalyai Namah — विकराल रूप वाली

103. ॐ अनन्तायै नमःOm Anantayai Namah — जिनका कभी नाश नहीं होता

104. ॐ परमेश्वर्यै नमःOm Parameshvaryai Namah — परम ईश्वरी

105. ॐ कात्यायन्यै नमःOm Katyayanyai Namah — कात्यायन ऋषि की पुत्री

106. ॐ सावित्र्यै नमःOm Savitryai Namah — वेदमाता सावित्री

107. ॐ प्रत्यक्षायै नमःOm Pratyakshayai Namah — प्रत्यक्ष अनुभव होने वाली

108. ॐ ब्रह्मवादिन्यै नमःOm Brahmavadinyai Namah — ब्रह्म का ज्ञान कहने वाली

गणेशशिवविष्णुलक्ष्मीदुर्गाहनुमानकृष्णराम